- O grupo de Inmunoloxía e Xenómica do IIM (Vigo), dirixido por Antonio Figueras e Beatriz Novoa, ten detectado tras un ano de traballo empleando técnicas de secuenciación masiva, as mutacións do SARS-CoV-2 que están circulando en varias localidades galegas como Baiona, Noia ou Melide. Tomando como referencia estes resultados, se confirma a presencia da variante británica ao detectar mutacións exclusivas que a definen.
- Lograr este hito nas localidades objeto de seguimento permite coñecer o pool de virus que circula en cada zona, así como identificar tanto as mutacións máis frecuentes como as asociadas a variantes de risco.
Santiago de Compostela, 29 de abril de 2021. no marco do proxecto DIMCoVAR, financiado con máis de 200.000 euros polo Fondo Supera COVID da CRUE- Santander, o Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) ten logrado a secuenciación do virus SARS-CoV-2 en muestras de augas residuales.
“Desde que se detectó o material xenético do virus en muestras de heces de pacientes infectados, ten habido un interese a nivel internacional pola monitorización do SARS-CoV-2 en augas residuales”, destacan os directores do grupo de Inmunoloxía e Xenómica.
En un primeiro momento, o grupo de investigación intentó secuenciar as muestras de auga que habían dado resultados positivos mediante PCR con un elevado número de copias de xenes virais, pero, dado que o virus se halla moi fragmentado nas muestras de augas residuales, a secuenciación no resulta fácil.
Por ello, desde o mes de setembro, o grupo apostó pola aplicación de distintas metodologías para a secuenciación das muestras. Ahora, aplicando técnicas de secuenciación masiva máis sensibles e que requieren poca cantidade de material xenético, ten obtido millóns de secuencias de SARS-CoV-2.
“Este logro é unha enorme satisfacción para o grupo, pues desde hace un ano estamos trabajando en esta línea. Primero, no marco de un convenio coa Xunta de Galicia e con financiación do fondo Supera COVID. O conseguir detectar as mutacións que están circulando en unha localidade é moi valioso para identificar variantes. Hay que ter en conta que nas augas residuales se concentra todo, incluso os virus de persoas asintomáticas que no acuden ao hospital. De ahí o seu importancia”, destaca Antonio Figueras.
O equipo de traballo do CSIC, liderado por Antonio Figueras e Beatriz Novoa coa participación de Amaro Saco e Magalí Rey, ten logrado a secuenciación de muestras en tres localidades seleccionadas de entre as 15 objeto de seguimento: Baiona, Noia e Melide.
“En Noia e Melide as mutacións detectadas son compatibles coa variante española e europea, mentres que en Baiona destacan as compatibles coa británica, sudafricana e brasileña. Dado que a mayoría de estas mutacións se hallan no gen que da Lugar á proteína Spike, que interactúa cos receptores celulares, se trata de mutacións con implicacións funcionales no virus e interese clínico”, comenta Beatriz Novoa.
“Necesitamos secuenciar máis, pero xa nos sorprende a cantidade de mutacións que se encuentran en localidades como Baiona, con unha prevalencia abrumadora da variante británica, con mutacións únicas que a definen; así como de mutacións compartidas entre diversas variantes de preocupación entre as que se encuentran a británica, sudafricana, brasileña e outras”, Antonio Figueras.
O grupo de investigación tamén ten comparado estas secuencias con 500 genomas de SARS-Cov-2 secuenciados en pacientes clínicos galegos. Esto ten derivado na detección de mutacións compartidas nas muestras de augas residuales e pacientes de COVID-19, así como outras que no se habían detectado en persoas afectadas pola enfermidade desde o inicio da pandemia. Este traballo permitiría a detección de novas mutacións que pudiesen ser “peligrosas” de unha forma máis prematura.
“Todo ello reafirma a importancia da monitorización das augas residuales para o seguimento das novas mutacións do virus que puedan surgir”, conclúen desde O CSIC.
O proxecto DIMCoVAR
Conta coa implicación, ademais do CSIC, da Universidade de Vigo (UVigo) e a empresa Geseco Augas e abarca o análise da presencia de material xenético de virus SARS- CoV-2 nas augas residuales de 15 estacións depuradoras de augas residuales (EDAR) de Galicia, así como nos puntos de vertido das EDAR en medio mariño: Baiona, Nigrán, Gondomar, Cambados, Moraña, Puerto de Son, Muros, Melide, Ares, Cedeira, Noia, Pobra do Caramiñal, Betanzos, Viveiro e Burela.
A participación do CSIC, a través do Instituto de Investigacións Mariñas e, concretamente, dos grupos de investigación “Inmunoloxía e Xenómica” e “Enxeñaría de Procesos” consiste fundamentalmente na detección do material xenético do virus por PCR e no desenvolvemento do modelo epidemiológico en base aos resultados dos análise. A participación da UVigo se corresponde ao grupo de “BiotecnIA: Biotecnoloxía Industrial e Enxeñaría Ambiental”.
A principios de este mes de abril, no marco de este proxecto, se confirmou que os análise durante este ano en 11 das 15 depuradoras de augas residuales objeto de estudio eran representativos da evolución da pandemia en Galicia.