Santiago de Compostela, 14 de decembro de 2021. O Instituto de Investigacións Mariñas (IIM) presentará esta semana os principais resultados alcanzados nos proxectos iGENTAC, GEOCAP e SICAPTOR 2.0, iniciados hace un ano coa colaboración da Fundación Biodiversidade, do Ministerio para a Transición Ecolóxica e ou Reto Demográfico, a través do Programa Pleamar, cofinanciado polo FEMP.
15 de decembro: Xornada de resultados de GEOCAP e SICAPTOR 2.0
Mañá, mércores 15 de decembro, se presentarán no Museo Marco de Vigo os resultados de “Integración de bases de datos de capturas totales en unha infraestructura espacial para a xestión sostible da pesca (GEOCAP)”, dirixido por Ricardo I. Pérez Martín (Bioquímica de Alimentos) e “Novas tecnoloxías de visión aplicadas ao desenvolvemento de sistemas estandarizados de monitorización electrónica da captura total máis compactos e flexibles (SICAPTOR 2.0)”, dirixido por Luis Taboada Antelo (Biosistemas e Enxeñaría de Bioprocesos).
“GEOCAP” partía de proxectos previos –LIFE FAROS, LIFE iSEAS ou SICAPTOR- que habían dado como resultado o desenvolvemento de ferramentas para ayudar na implementación de aspectos novedosos da Política Pesqueira Común da Unión Europea.
Tras un ano de investigación, se Desenvolveu un software de extracción dos datos pesqueiros introducidos polo patrón de pesca no Diario Electrónico de Abordo (DEA); definido un protocolo que sistematiza a transmisión dos datos generados por cada barco; construido un Geoportal que permite o tratamiento de datos para generar mapas e informes en función do porcentaxe de capturas no deseadas e descartes e de un visor de mapas con porcentaxes de capturas e descartes que axuda aos patrones a desenvolver unha actividade pesqueira sostible minimizando capturas no deseadas. O último paso ahora é poner a disposición dos patrones e armadores unha ferramenta web que les permita geolocalizar aquelas zonas con maior densidade de captura no deseada ou descartes.
O proxecto, coordinado desde O IIM, contó coa colaboración do Instituto Español de Oceanografía (IEO-CSIC), a Organización de Productores Pesqueiros de Lugo (OPP-7), a Organización de Productores Pesqueiros de Carboneras (CARBOPESCA) e a Cofradía de Pescadores de Sanlúcar de Barrameda.
“SICAPTOR 2.0” partía de proxectos previos –LIFE FAROS, LIFE iSEAS e SICAPTOR- nos que se abordaron métodos para a consecución de datos reales de capturas e descartes realizadas polas frotas. En concreto, nos que se desenvolveu e optimizó o sistema de monitorización electrónica en tiempo real para a cuantificación e identificación automática de especies en buques pesqueiros denominado iObserver.
O obxectivo pasaba por generalizar e estandarizar o uso por parte da frota española de sistemas de monitorización electrónica centrados únicamente en cuantificar a captura total no parque de pesca, evitando as reticencias que outros sistemas actuais teñen entre os pescadores por grabarse o seu actividade en diferentes partes do barco. Para ello, se ten realizado un rediseño do sistema iObserver, dispositivo que permite cuantificar de forma automática a captura total a bordo de buques comerciales, de cara a minimizar o seu tamaño e maximizar os seus prestacións de funcionamiento para aumentar así a viabilidade do seu instalación generalizada a bordo e o seu aceptación por armadores e tripulación en todos os diferentes segmentos da frota de arrastre.
O proxecto contó coa colaboración da Organización de Productores de Pesca do Puerto e Ría de Marín (OPROMAR) e do Instituto Español de Oceanografía (IEO-CSIC).
A xornada de presentación dos resultados de ambos proxectos, GEOCAP e SICAPTOR 2.0, se divide en dos bloques. Se desenvolverá de 09.30 a 13.45 horas. É presencial previa inscrición no MARCO de Vigo.
O bloque 1, “A importancia da digitalización para a xestión pesqueira sostible”, constará de tres ponencias. Eva Gil Velasco (IEO-CSIC) disertará sobre “Os datos como ferramenta para garantizar a sostenibilidade da actividade pesqueira”; Luis Taboada (IIM-CSIC) hablará sobre “Novas ferramentas de monitorización electrónica máis flexibles e eficientes” e Ricardo I. Pérez Martín abordará “A integración e xestión de bases de datos de capturas totales como base de políticas de xestión pesqueira eficientes”.
O bloque 2, “Iniciativas de digitalización por parte das administracións”, contará coas intervencións de Mercedes Rodríguez Moreda (Xunta de Galicia), quen hablará sobre “O reto da digitalización do sector pesqueiro galego”; Aurora de Blas Carbonero, da Secretaría Xeral de Pesca, quen abordará “A promoción da digitalización do sector pesqueiro no marco do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia”; e un representante da Agencia Europea do Control da Pesca para tratar as estratexias para a obtención e tratamiento/xestión de datos por parte da Unión Europea.
Tras as ponencias, habrá unha mesa redonda con responsables de organizacións de pesca, empresas e administración.
“iGENTAC” supone un paso adelante nos traballos realizados en proxectos financiados en anteriores convocatorias de PLEAMAR –TAC e DesTAC-, cos que se alcanzaron obxectivos estratégicos empleando telemetría acústica. O obxectivo do proxecto iGENTAC era o desenvolvemento de ferramentas innovadoras, basadas en técnicas de muestreo mínimamente invasivas, para a implantación de programas de monitoreo de especies costeiras en un Área Mariña Protexida (Parque Nacional Illas Atlánticas de Galicia): técnicas de intelixencia artificial, métodos de genotipado molecular basado no seu uso e telemetría acústica. Como especie obxectivo, se seleccionó la Raja undulata.
Os resultados relevan que as tres son ferramentas útiles e con potencial para implementar a largo plazo un monitoreo en ese entorno. En concreto, a telemetría acústica se ten revelado esencial para o estudio dos patrones de comportamiento e movimiento de especies mariñas. A aplicación da ferramenta artificial á foto-identificación de individuos supuso un avance significativo para establecer un sistema de marcado no invasivo en estudios de marcaxe-recaptura. Ademais, se utilizaron ferramentas xenómicas para generar unha huella xenética única para cada individuo muestreado, e ese código ten permitido identificarlos de forma rápida e precisa, permitiendo o seu seguimento a lo largo de tiempo.
O proxecto contó coa colaboración do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas e do Center for Coastal Research da Universidade de Agder (Noruega).
O webinario de presentación dos seus principais resultados será o 16 de decembro, de 11.00 a 12.40 horas, e se poderá seguir a través do canal de YouTube do IIM.
Contará coas ponencias do director e de miembros do equipo de investigación do proxecto. Alexandre Alonso e Gonzalo Mucientes disertarán sobre “Monitorizar movimiento e comportamiento”; Laura Casas e Miguel López sobre “Xenética aplicada á ecología de poboacións naturales” e Luis Taboada e Nuria Gómez sobre “Intelixencia artificial aplicada á foto-identificación en poboacións de peixes”.